نگارندة مقاله با توجه به اهمیت برنامه درسی در فرایند تعلیم و تربیت و لزوم ارتقای کیفی آن، با استفاده از رویکرد ارتقا و بهسازی فرایند به عنوان یکی از موضوعات اصلی در مدیریت کیفیت جامع به چگونگی ارتقا و بهسازی کیفیت در برنامه درسی پرداخته است. استفاده از استراتژی ارتقای فرایند "FOCUS – SDCA" و روش ها و قواعد آن، گام عملی برای دست یابی به فرایند مطلوب در برنامه درسی را امکان پذیر می سازد و نتیجه ان تغییر و بهسازی فرایند و ارائه خدمات بهتر به گیرندگان خدمات (دانش آموز) است.

علیرغم کوشش های انجام شده و گفتگوی بسیار از توسعه پایدار و طراحی اکولوژیک در مجامع تخصصی، کیفیات محیطی شهرهای بزرگ کشورمان به دلایلی از جمله عدم باور بسیاری از کارفرمایان، برنامه ریزان و طراحان از وخامت شرایط کنونی محیط زیست، و فقدان یک برنامه و سیاست جامع محیطی، با افت روزافزونی مواجه شده است. به این موارد می باید فقدان مفاهیم و اصول روشن را در ارتباط با راه حل های پایدار اضافه نمود. به لحاظ اخیر، هدف از این مقاله، تاکید بر ملاحظات محیطی در جهت دستیابی به "پایداری" و "سرزندگی و حیات شهری"، از طریق ارایه اصولی در طراحی خیابان های شهری است.بهسازی و سازماندهی معابر شهری، نیاز به رویکردی جامع در ارتباط با برنامه ریزی، مدیریت و طراحی فضا دارد. نقش طراحی از این جهت مهم و هدایتگرست که می تواند زمینه گر زندگی متعادل تر و خودکفاتری را از نظر منابع و بستر سرزنده تری را از نظر روح مکان ایجاد نماید. در همین راستا سه اصل کلی: نظم دهی به محیط در یک چارچوب اکولوژیک، توجه به محدودیت های مربوط به مصرف انرژی، و الویت دادن به احیا، مرمت و بازیافت به جای تعریض و احداث، می توانند در پایداری شهری، ارتقای کیفیت فیزیکی خیابان و نیز سرزندگی و حیات شهرها نقش مهمی داشته باشند، پس از بررسی اجمالی معضلات و مشکلات خیابان های شهر تهران، به نکاتی در جهت ساماندهی مورد تحقیق با توجه به اصول فوق اشاره شده است.

بعد از جنگ جهانی دوم یکی از مهمترین مسائل اجتماعی کشورهای در حال توسعه رشد و توسعه شتابان و ناهمگن شهرنشینی بوده است در اکثر کشورهای در حال توسعه آهنگ رشد سالانه جمعیت شهری بین 5 تا 8 درصد در نوسان بوده است. بدیهی است که این رشد انفجاری شهرنشینی و در پی آن پیدایش و رشد پدیده حاشیه نشینی، فرآیند مهاجرتهای مداوم داخلی، یعنی مهاجرت از روستاها به شهرها است که بازتاب اقتصادی اجتماعی و فیزیکی آن بصورت رشد گروهها و جوامع حاشیه نشین ظاهر می گردد که در جاهای مختلف به شکلهای گوناگون آلونک نشین، زاغه نشین، کپرنشین و حلبی ها، و … بروز می یابد. کشور ما نیز به عنوان یکی از جوامع در حال توسعه با این چالش مواجه است. در حال حاضر در اکثر نقاط شهری مراکز استانها و اطراف قطبهای صنعتی در سطح کشور از جمله شهر اراک محله های حاشیه نشین وجود دارد که متاسفانه در برخی مناطق شکل های پیچیده ای به خود گرفته اند این تحقیق به بررسی مختصات ساختاری، فرهنگی و تغییر طبقاتی محله های حاشیه نشین (محله باغ خلج) در شهر اراک پرداخته است که از طریق اسناد و مدارک و عملیات میدانی به انجام رسیده است.

هدف پژوهش حاضر تبیین نقش مبانی زیست­ محیطی اسلام در عملکرد اخلاقی افراد نسبت به محیط زیست است. پژوهش به روش توصیفی­ _ ­تحلیلی سامان یافته و با مراجعه به منابع کتابخانه ای، مبانی معرفتی اخلاق زیست­ محیطی اسلامی تبیین و تحلیل شده است. یافته­ های پژوهش نشان­ دهندۀ آن است که مبانی معرفتی ای، چون اعتقاد به برخورداری هستی از شعور تکوینی، باور به مسئولیت در مواجهه با محیط زیست و اعتقاد به تأثیر وضعی نوع رفتار با محیط در حیات دنیوی و اخروی، بر عملکرد اخلاقی ما تأثیرگذار است. این مبانی باعث ایجاد دیدگاهی شایسته نسبت به محیط زیست شده و نگاه ارزشی آنان را به عالم خلقت توسعه می­بخشد (تأثیرشناختی). با توسعۀ این نگاه، جنبه­ های گرایشی افراد در مسئولیت­ پذیری اخلاقی در قبال محیط زیست فعّال شده و به ایجاد گرایش و میل و سرانجام، صدور رفتار اخلاقی مناسب نسبت به محیط می انجامد. مراقبت، عدم تخریب محیط زیست و رعایت حقوق حیوانات از جمله نتایج این رویکرد است.

تا قبل از سال 1373 ارزیابی زیست محیطی سدها اجباری نبود. سد شهید رجایی واقع در استان مازندران از جمله سدهایی است که مرحله مطالعات آن قبل از این تاریخ تمام شده بود و لذا هیچگونه ارزیابی زیست محیطی برای آن انجام نگرفته بود. هدف از این تحقیق بررسی آثار زیست محیطی سد ساخته شده شهید رجایی و ارایه راهکارهایی جهت کاهش این آثار بود. برای رسیدن به این هدف اطلاعاتی درباره ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و اجتماعی ـ اقتصادی منطقه پیرامون سد گردآوری گردید. در این مطالعه یک سیاهه از ریز فعالیتهای انجام شده در حین ساخت سد نیز تهیه شد. سپس با استفاده از روش ماتریس (ماتریس لئوپولد) آثار این فعالیتها کمی گردید. آنگاه بر اساس نتایج به دست آمده برای گزینه های مختلف تجزیه و تحلیل انجام شد. در نهایت بر اساس تجزیه و تحلیلهای انجام شده پیشنهاداتی جهت بهسازی و کاهش آثار سو احداث این سد، ارایه گردید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

امروزه کیفیت زندگی بشر به صورت مستقیم تحت تاثیر چگونگی برنامه ریزی و مدیریت منابع آب است. سهم عمده ای از این منابع برای مصارف کشاورزی استفاده می شود و شبکه های آبیاری و زهکشی نقش بسزایی در استفاده بهینه از آن دارند. از ساخت اولین شبکه های آبیاری سال ها می گذرد و عملکرد بیشتر آن ها به دلایل مختلف پایین است، از این رو بهسازی شبکه های آبیاری موجود برای بهبود عملکرد آن ها مورد توجه قرار می گیرد. به دلیل پیچیدگی مسائل شبکه های آبیاری و وجود تعاملات و وابستگی بین اجزای آن، بهبود عملکرد آن ها، نیاز به یک نگاه جامع، سیستمی، و آینده نگر دارد. یکی از ابزارهای مدیریتی برای این منظور، علم پویایی سیستم است. اخیرا رویکرد پویایی سیستم ها در بهسازی شبکه های آبیاری به کار گرفته شده است. با توجه به نتایج مثبت حاصل از به کارگیری این روش، مدل موجود پویایی سیستم بهسازی شبکه آبیاری قزوین که در آن صرفا بهسازی فیزیکی شبکه و کنترل تقاضای آب بررسی شده بود، با توجه به اهمیت نقش مشارکت کشاورزان و ارتقای مدیریت شبکه، تکمیل شد تا دامنه گسترده تری از عوامل موثر بر عملکرد شبکه مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق علاوه بر مسائل فیزیکی، مسائل مدیریتی و اجتماعی نیز از طریق اعمال سیاست های مختلف جهت بهسازی بررسی شده اند. نتایج نشان می دهد که با ادامه روند جاری، وضعیت عملکرد شبکه آبیاری قزوین در آینده وخیم تر خواهد شد و به میزان حدود 10 درصد در افق سال 1399 کاهش خواهد یافت. همچنین نشان داده شده است که با اجرای سیاست های مختلف شامل: بهبود فیزیکی و مدیریتی شبکه و افزایش مشارکت کشاورزان می توان عملکرد شبکه را ارتقاء بخشید. اثر گذاری سیاست های مختلف در افق سال 1399 متفاوت است بدین معنا که سیاست های بهبود فیزیکی و مدیریتی به ترتیب به میزان 5 و 3 درصد و افزایش مشارکت کشاورزان با بیشترین تاثیر به میزان 14 درصد موجب بهبود عملکرد شبکه خواهند شد.

چالش های موجود در زمینه بهسازی آثار تاریخی، از موضوع های بحث برانگیز معماری است. از عوامل اصلی این چالش ها می توان به تفاوت دیدگاه های موجود در این حوزه اشاره کرد. دو دیدگاه عمده در این مبحث که زمینه ساز افتراق نظر شده و ضرورت پژوهش حاضر را تبیین می کند، نگاه انحصاری مرمت گران و نگاه مهندسان سازه است. نگاه ویژه مرمت به بهسازی بناهای تاریخی و ضرورت ارتقای ایستایی این آثار، موجب تضعیف دیدگاه مشترک و رشد دیدگاه های انحصاری گردیده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که آیا رابطه ای میان نگاه مهندسان سازه، با نگاه مرمت گران و معماران به مقوله بهسازی آثار تاریخی وجود دارد؟ آیا بهسازی با ملاحظات فنی و مرمتی دو رویکرد متقابل قلمداد می شوند یا مکمل؟ این دو رویکرد، دو وجه مهم تهیه طرح های بهسازی آثار تاریخی هستند، لذا توجه به هر دو دیدگاه ضروری است، و به واسطه دیدگاه بینابین معماران، فرآیند انتقال حیات اثر تاریخی از گذشته به آینده اعتبار بیشتری خواهد یافت. در این مقاله با مطالعات کتابخانه ای و تفکیک دو دیدگاه موجود، شناخت عمیقتر و دقیقتر مساله میسر گردید، سپس در نگاهی تحلیلی ملاحظات فنی و مرمت معماری استخراج شد و با پرسشنامه ای کیفی و مصاحبه با صاحب نظران تفاوت دیدگاه های متخصصان مرمت گر، مهندسان سازه و معماران درباره شاخص های به دست آمده، گردآوری و مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس به روش همبستگی، رابطه متغیرهای مستقل و وابسته بررسی شد. نمونه های متعددی از بهسازی آثار تاریخی در ایران و جهان با توجه به ملاحظات هویتی، تاریخی و سازه ای مورد مطالعه قرار گرفت. در نهایت با رویکردی همگرا، دیدگاهی بینابین با تمرکز بر حفظ و احیای میراث هویت ایرانی ـ اسلامی برای بهسازی بناهای تاریخی میسر گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد نقش آموزش در ارتقای سطح آگاهی متخصصان و مسوولان تاثیر مهمی در نزدیکی دیدگاه های موجود دارد و هم چنین نقش آفرینی معماران به عنوان کارشناسانی میان رشته ای و پاس داران هویت ایرانی اسلامی، برای دستیابی به راه کارهایی مطلوب در بهسازی و هم چنین تقریب دیدگاه متخصصان پاسخی اثربخش به مسائل موجود است.